Joscha Steffens / Teen Spirit Island

nu te zien /

De Duitse fotograaf Joscha Steffens is geïntrigeerd door subculturen binnen de maatschappij. Zo infiltreerde hij voor zijn meest recente project Uchronia (2017) in een groep occulte SS-fanatici. In 2012 raakte hij gefascineerd door de gamewereld, zowel de virtuele als de live-action-variant, en de thema’s macht en geweld die daarin verheerlijkt en geësthetiseerd worden. Die fascinatie resulteerde in het project Teen Spirit Island (2015), waarvan Huis Marseille nu de primeur toont. Naast de bezeten portretten die Steffens van professionele topgamers maakte op het podium in de wedstrijdarena, is in Huis Marseille een nieuwe installatie met paparazzofoto’s te zien, getiteld On Summoner’s Rift, waarop Steffens deze iconen onopvallend in hun dagelijkse routine tijdens de tournees heeft vastgelegd. In zijn video-installatie Dream / Hack zoomt Steffens in op de kliksnelheid van de muishanden, de sleutel tot hun succes, die per definitie tijdelijk – want leeftijdgebonden – is.

Teen Spirit Island

Joscha Steffens’ project Teen Spirit Island begon met een bezoek aan de gelijknamige psychiatrische instelling in het kinderziekenhuis te Hannover, waar jongeren behandeld worden voor verschillende soorten verslavingen – onder andere computerverslaving. Steffens raakte geïntrigeerd door de uiteenlopende effecten die computerspellen op gamers kunnen hebben: een ziekelijke afhankelijkheid ervan, of roem en rijkdom. Vanaf 2012 volgde hij zo’n drie jaar lang professionele gamers van het grootste online spel ter wereld: League of Legends (ruim 67 miljoen spelers). Het leven van deze jongens uit de leeftijdscategorie van 17 tot 23 jaar – hun carrière loopt rond hun 24e ten einde vanwege hun in snelheid afnemende oog-handcoördinatie – draait volledig om internationale wedstrijdevenementen in grote stadions. Ze toeren de wereld rond en verblijven in speciale gamehuizen met hun trainer en manager en worden van alle gemakken voorzien. Hun status is een combinatie van die van topsporter en popster, met de bijbehorende fancultuur. Steffens werd toegelaten in hun entourage en kreeg toestemming om hen te fotograferen. Hij begon met paparazzo-achtige foto’s die hij ‘backstage’ maakte; hij fotografeerde de jongens voor en na wedstrijden, wachtte hen – al dan niet samen met fans hopend op een glimp of handtekening van hun idolen – op bij arena’s, taxi’s, vluchthavens en hotels. Tien gamers volgde hij langere tijd; van hen mocht hij uiteindelijk portretten maken tijdens een live wedstrijd op het podium in een arena, omringd door duizenden aanwezige en miljoenen streamende fans. Steffens focuste op de gezichten van de jongens, in opperste concentratie, oplichtend uit het duister door het weerkaatsende licht van hun beeldschermen, hun speelstations gereflecteerd in de brillenglazen van sommigen. Met een filmcamera zoomde Steffens in op hun handen en hun op maat gemaakte muizen: een choreografie van razendsnelle clicks, uitgevoerd met een haast robotische routine. Dit resulteerde in de video-installatie Dream / Hack: de muishanden lichten op in rood en blauw, wat het nerveuze effect van het neurotische geklik versterkt.

Joscha Steffens (Waiblingen, 1981) studeerde aan de Staatliche Hochschule für Gestaltung in Karlsruhe, de École Nationale Supérieure de la Photographie in Arles en de Hochschule für Grafik und Buchkunst in Leipzig. In 2015 volgde hij een postdocprogramma aan de Kunsthochschule für Medien in Keulen, waar hij afstudeerde met het project Teen Spirit Island. In 2016 en 2017 was hij resident artist aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. In 2017 ontving Steffens de Wüstenrot Dokumentarfotografie Förderpreis voor Teen Spirit Island (2015) en een projectsubsidie van het Amsterdams Fonds voor de Kunst voor Uchronia (2017). Zijn werk wordt internationaal tentoongesteld en wordt vertegenwoordigd door Galerie Conrads in Düsseldorf.